FAQ

  • Spotyka się już na świecie inicjatywy mające na celu przeniesienie rozwiązywania sporów – czy to w formule mediacji czy arbitrażu – do sieci. Najlepszym tego przykładem są sądy polubowne rozpoznające w Internecie spory o prawa do domen internetowych. Rozwiązania te oparte są jednak najczęściej na koncepcji modułu komunikacyjnego, mającego umożliwić zdalny kontakt stron z arbitrem. Trend do digitalizacji wszystkich aspektów życia społecznego jest zatem widoczny, aczkolwiek w branży bankowej, finansowej, ubezpieczeniowej czy samochodowej procesy te zachodzą zdecydowanie szybciej. Nie spotkaliśmy się z systemem w pełni obsługującym informatycznie cały proces sądowy, począwszy od rejestracji i potwierdzenia tożsamości stron, poprzez narzędzia służące do łatwego gromadzenia materiału dowodowego a skończywszy na systemach kreatorów pism procesowych i orzeczeń. W tym zakresie „Ultima Ratio” jest projektem niezwykle innowacyjnym.

    Niemniej należy pamiętać, że nawet najlepszy system informatyczny sądu polubownego okaże się skuteczny tylko wtedy, gdy za sądem będzie stała wiarygodna i szanowana instytucja, zdolna zapewnić właściwy poziom wydawanych wyroków, bezstronność arbitrów, jednolitość orzeczeń w podobnych sprawach oraz ścisły nadzór merytoryczny nad procesem orzeczniczym.

  • System informatyczny Ultima Ratio przygotowuje spółka „Zeto-Rzeszów” Spółka z o.o. Wybraliśmy tę spółkę między innymi ze względu na duże doświadczenie w przygotowywaniu systemów IT dla sądów powszechnych i prokuratur.

  • Jest wiele powodów przemawiających za tym, że notariusze to potencjalnie doskonali arbitrzy.

    Z przedsiębiorcami stykamy się na codzień w naszej zawodowej praktyce. Z rozmów tych wynika, że w prostych sprawach opartych przede wszystkim na fakturach i dokumentach, stanowiących przecież ogromną większość wszystkich spraw gospodarczych w dzisiejszych sądach powszechnych, strony najczęściej oczekują od sądu dokładnie tego, czym na co dzień zajmuje się notariusz – analizy dokumentów i przygotowania wyroku. Notariusze cieszą się przy tym bardzo wysokim stopniem zaufania społecznego spośród zawodów prawniczych. Jest to również grupa stosunkowo liczna, licząca ponad 4.000 czynnych zawodowo rejentów. Cechuje ich zarówno wysoka etyka pracy, jak i poczucie lojalności i więzi korporacyjnej.

    Ponadto obserwujemy, że pomimo wzrostu liczby notariuszy, nie rośnie liczba czynności, dla których prawo przewiduje formę aktu notarialnego. Stąd notariusze chętnie wykorzystają swoją zawodową energię i wiedzę do sprawowania funkcji arbitrów. Nasze Stowarzyszenie zapewnia kompleksowe szkolenia notariuszy, prowadzone przez praktyków procedury cywilnej. Nad prawidłowością procesu orzeczniczego czuwa też Rada Sądu Polubownego złożona z czołowych przedstawicieli nauki procedury cywilnej w Polsce. 

    Na sędziego sądu państwowego statystycznie przypada do rozstrzygnięcia 2.2 tyś. spraw rocznie. Nasi arbitrzy będą z pewnością mogli poświęcić jednej sprawie zdecydowanie więcej czasu. Nie będą przecież musieli wykonywać jakichkolwiek czynności nie związanych z orzekaniem, a więc poza merytorycznych. 

    Notariusze to zatem szanowana korporacja, zdolna zapewnić właściwy poziom wydawanych wyroków, bezstronność arbitrów, jednolitość orzeczeń w podobnych sprawach oraz ścisły nadzór merytoryczny nad procesem orzeczniczym. Stanowi więc doskonały fundament wiarygodności naszego Sądu w obrocie prawnym.

  • Nasze Stowarzyszenie aktywnie uczestniczy w pracach nad systemem „Ultima Ratio”, wspierając partnera technologicznego – spółkę Causa Finita S.A. niezbędną wiedzą merytoryczną. Nasze Stowarzyszenie pełni tutaj rolę partnera merytorycznego. Dba między innymi o to, aby Regulaminu Sądu spełniał najwyższe standardy prawne i był na bieżąco konsultowany z przedstawicielami nauki procedury cywilnej.

    Nasz Zespół jest niezwykle otwarty na nowe technologie. 

    Dzięki temu kreatory orzeczeń mogliśmy przygotować w taki sposób, aby system podpowiedział arbitrom większą część treści wyroku. Takie informacje jak oznaczenie stron, numer sprawy, wszystkie daty, wartość i terminy płatności poszczególnych żądań i inne, będą już przecież w systemie – nie ma więc najmniejszego powodu, aby arbiter musiał je wszystkie mozolnie przepisywać. Kiedy arbiter wyrobi już sobie zdanie o sprawie, przygotowanie projektu wyroku bez uzasadnienia trwa krócej niż minutę.

    W trakcie przygotowywania uzasadnienia wyroku system podpowiada arbitrowi informacje o stanowisku procesowym stron, ważniejszych datach, numerach poszczególnych faktur czy terminach ich płatności. Nie ma potrzeby, aby w trakcie prac nad uzasadnieniem wyroku arbiter musiał odwracać swoją uwagę od kwestii prawnych po to, by informacje te weryfikować i mozolnie przepisywać. Są one przecież i tak zapamiętane w bazie danych systemu.

  • Każdy arbiter samodzielnie decyduje, kiedy i ile spraw może przyjąć, mając na uwadze pozostałe obowiązki zawodowe a także ewentualne urlopy czy zwolnienia lekarskie. Najważniejsze jest to, by arbiter mógł poświęcić danej sprawie wystarczająco dużo czasu oraz by rozpoznać ją nie później, niż w 21 dni od daty wniesienia pozwu. Osiągnięcie tego celu znacznie ułatwi system elektroniczny Ultima Ratio, dzięki któremu arbitrzy będą mogli skupić się wyłącznie na analizowaniu prawnych i faktycznych aspektów sprawy, a nie na czynnościach poza merytorycznych. 

  • W pierwszym etapie funkcjonowania nasze Stowarzyszenie przygotuje kompleksowy program szkoleniowy i przeszkoli 20 arbitrów. Wraz ze wzrostem ilości spraw, lista arbitrów będzie się powiększać.

  • W Ultima Ratio obowiązują zasady dotyczące niezależności i bezstronności arbitrów analogiczne jak w przypadku innych sądów arbitrażowych. Czerpiemy w tym zakresie z dobrze znanych i sprawdzonych wzorców z arbitrażu krajowego i międzynarodowego. Dodatkowo, arbiter Ultima Ratio nie może rozstrzygać sporu, jeżeli dokonywał wobec jednej z jego stron jako notariusz czynności notarialnej w okresie dwóch lat poprzedzających wniesienie pozwu.

  • Ultima Ratio jest polubownym sądem nowej generacji. Jest wyłącznie internetowy – nie posiada budynku, do którego trzeba dotrzeć, nie organizuje rozpraw, na które trzeba dojechać a które wcale nie muszą się odbyć ani listów poleconych, które trzeba doręczyć. Nie ma w konsekwencji żadnego powodu, dla którego nawet najbardziej skomplikowana sprawa miałaby trwać dłużej niż 3 tygodnie.

    Dla klientów korporacyjnych najważniejszymi korzyściami z Ultima Ratio są przede wszystkim niezwykle krótki czas oczekiwania na wyrok, brak konieczności stawania przed sądem celem składania wyjaśnień oraz niższe ogólne koszty prowadzenia sporów sądowych.

    Korzyści dla naszych kolegów – adwokatów i radców prawnych – jest zdecydowanie więcej. System elektroniczny jest prosty i intuicyjny, przez co pracę pełnomocników procesowych przenosi na zupełnie nowy poziom. Statystyczny adwokat lub radca prawny spędza w sądzie i na dojeździe do sądu więcej, niż jeden dzień w tygodniu. W Ultima Ratio dzień ten będzie mógł przeznaczyć na inne czynności merytoryczne, na dodatkowe sprawy czy na relaks.

    Czynności procesowych można dokonywać o każdej porze dnia i nocy i w każdym miejscu na świecie, posiadającym oczywiście dostęp do Internetu. Niezwykle wygodne jest prezentowanie materiału dowodowego. Nasz arbiter poprosi Cię o pełnomocnictwo? Zamiast drukować, uwierzytelniać, podpisywać i wysyłać je do sądu listem poleconym, co w sądach powszechnych powoduje przestój sprawy o miesiąc, wystarczy, że zrobisz zdjęcie dokumentu telefonem komórkowym i umieścisz je bezpośrednio na profilu danej sprawy za pomocą aplikacji Ultima Ratio na urządzenia mobilne. Dochodzisz roszczeń z rękojmi za wady rzeczy sprzedanej? Możesz nakręcić telefonem komórkowym film obrazujący te wady oraz dodać komentarz i jednym kliknięciem umieścić go na profilu Twojej sprawy. To przecież zupełnie wystarczy. Arbiter i druga strona mogą się z nim natychmiast zapoznać.

    W analogiczny sposób możliwa jest prezentacja zdjęć, skanów pism, linków, nagrań audio, zrzutów ekranu i innych tego typu materiałów.

    Wszystkie powyższe cechy sprawią, że w Ultima Ratio sprawy będą rozpoznawane ponad dwadzieścia razy szybciej niż w sądach powszechnych czy innych istniejących obecnie sądach polubownych. Również same czynności procesowe pełnomocników i stron zajmować będą co najmniej kilkanaście razy mniej czasu, nie licząc oszczędności czasu poświęcanego normalnie na dojazdy na, i udział w rozprawach przed sądami powszechnymi czy innymi sądami polubownymi.

    Mówiąc o zaletach Ultima Ratio, nie sposób nie wspomnieć o kosztach postępowania. W naszym projekcie jedynym istotnym kosztem będzie opłata arbitrażowa odpowiadająca mniej więcej standardowemu wpisowi sądowemu w sądzie powszechnym. Żadnych innych znaczących opłat nie będzie, przez co ogólne koszty prowadzenia postępowania przed Ultima Ratio będą sporo niższe niż w sądach powszechnych, nie mówiąc już o innych sądach polubownych.

    Wreszcie, niewątpliwą zaletą Ultima Ratio jest wiarygodna i szanowana instytucja stojąca za tym sądem, zdolna zapewnić właściwy poziom wydawanych wyroków, bezstronność arbitrów, jednolitość orzeczeń w podobnych sprawach oraz ścisły nadzór merytoryczny nad procesem orzeczniczym.

  • Ultima Ratio rozstrzyga spory gospodarcze między przedsiębiorcami. Z natury postępowania elektronicznego wynika, że są to sprawy oparte przede wszystkim na fakturach i dokumentach. Dotyczą one na przykład niezapłaconych w terminie należności z umów sprzedaży czy zlecenia. Nie zmienia to oczywiście faktu, że zarówno nasi arbitrzy, jak i system elektroniczny są przygotowani do rozpoznawania spraw nawet najbardziej skomplikowanych. Nasze Stowarzyszenie powoła panel fachowców również spoza notariatu do ich rozpoznawania.

  • Zdajemy sobie sprawę, że istnieją gałęzie biznesu, w których zawiera się dużą ilość powtarzalnych umów z masowym kontrahentem. Takie branże to na przykład handel hurtowy, transport, bankowość, ubezpieczenia, dostawa mediów, obrót paliwami, telekomunikacja czy branża produkcyjna i wytwórcza. Przedsiębiorcy z takich branży będą prawdopodobnie szczególnie zainteresowani ofertą Ultima Ratio. Niemniej jednak Ultima Ratio jest sądem polubownym nowej generacji i jest on atrakcyjny dla tych wszystkich przedsiębiorców oraz zawodowych pełnomocników, którzy poszukują nowoczesnej alternatywy dla sądownictwa powszechnego w jego aktualnej, nieefektywnej i czasochłonnej postaci.

  • Ostateczną wysokość opłat arbitrażowych ogłosimy z końcem 2018 roku. Ich wysokość będzie zbliżona do wysokości wpisów w sądach powszechnych. Należy dodać, że w Ultima Ratio nie będzie wpisów od apelacji (postępowanie będzie jednoinstancyjne), nie będzie zaliczek na koszty dojazdów świadków ani zaliczek na opinie biegłych. Nie trzeba będzie też drukować pism i przygotowywać korespondencji procesowej oraz nie trzeba będzie dojeżdżać na rozprawy ani uczestniczyć w rozprawach. Z tych wszystkich powodów Ultima Ratio wyznaczy nowe standardy w zakresie kosztów postępowania sądowego.

    Dodatkowo zdecydowaliśmy się zapożyczyć z międzynarodowego arbitrażu zasadę, że opłatę arbitrażową będzie zobowiązany uiścić również pozwany, wnosząc odpowiedź na pozew. W razie wygrania przez niego sprawy, powód zwróci mu wszelkie koszty procesu oraz koszty zastępstwa procesowego. Niemniej jednak konstrukcja taka ograniczy częstą w sądach powszechnych praktykę wnoszenie odpowiedzi na pozew jedynie dla zwłoki i sprawi, że wdawać się w spór będą jedynie ci pozwani, którzy mają rzeczywistą, materialno-prawną potrzebę obrony swoich interesów.

  • Spółka Causa Finita S.A. jest naszym technologicznym partnerem, pomagającym nam w budowie Sądu pod kątem biznesowym i operacyjnym. Zespół Causa Finita składa się z osób o wykształceniu technicznym oraz zaawansowanej wiedzy managerskiej, informatycznej i projektowej.

  • Każdy użytkownik systemu, czy to będący stroną, czy jej reprezentantem, może założyć w systemie swój profil. Ciągnie to za sobą obowiązek potwierdzenia swojej tożsamości – pracujemy aktualnie nad umożliwieniem potwierdzania tożsamości użytkowników za pośrednictwem bankowości elektronicznej, tak jak to ma miejsce w przypadku Profilu Zaufanego EPUAP. Będą jeszcze inne sposoby uwierzytelnienia profili użytkowników – na przykład przelew weryfikacyjny wraz z przesłaniem skanu dokumentu tożsamości. Niewątpliwie dbałość o potwierdzenie tożsamości użytkowników jest jednym z naszych priorytetów przy budowie systemu. Znamy jednak dogłębnie tą tematykę z naszej zawodowej praktyki.

  • Zabezpieczenia systemu elektronicznego Ultima Ratio są analogiczne do zabezpieczeń systemów bankowości elektronicznej. Nasz zespół przywiązuje wielką wagę do bezpieczeństwa danych zapisanych w systemie.

  • By Ultima Ratio mógł rozpoznać spór pomiędzy przedsiębiorcami, muszą oni wcześniej, w zawieranej przez siebie umowie zawrzeć zapis na sąd polubowny, lub w inny dopuszczony prawem sposób umówić się, że spór z ich umowy rozpozna Ultima Ratio Pierwszy Elektroniczny Sąd Polubowny przy Stowarzyszeniu Notariuszy Rzeczypospolitej Polskiej w Warszawie. W umowie strony powinny również wskazać adresy poczty elektronicznej do korespondencji. Informację o tym w jaki sposób poddać spór pod rozstrzygnięcie Ultima Ratio będzie można znaleźć na stronie internetowej Sądu. Najczęściej Strony wyrażą zgodę już przy samym zawieraniu umowy.

  • W naszym kraju istnieje wiele szanowanych sądów polubownych, a spora grupa przedsiębiorców właśnie tam kieruje swoje najpoważniejsze spory sądowe.

    Sądy te powstają jednak najczęściej przy izbach handlowych czy innych tego typu organizacjach jako dopełnienie ich głównej działalności. Funkcję arbitrów pełnią w nich z reguły członkowie tych izb, a także znane autorytety z dziedziny prawa i biznesu. Regulaminy takich sądów koncentrują się więc wokół osobistych przymiotów arbitrów, ich pozycji w danym środowisku oraz posiadanej reputacji. 

    To wszystko powoduje, że istniejące sądy polubowne doskonale radzą sobie z rozstrzyganiem spraw o wielkiej wartości przedmiotu sporu. Ich uczestnicy zdają sobie wówczas sprawę, że rozstrzygnięcie musi trochę potrwać i sporo kosztować. 

    W sprawach mniejszej wagi, powtarzalnych, o wiele bardziej liczy się czas, koszty i wygoda postępowania. 

    Ultima Ratio jest sądem polubownym nowej generacji. Można przyjąć w drodze ostrożnej analogii, że różni się od sądów powszechnych i innych sądów polubownych tak, jak bankowość elektroniczna różni się od bankowości tradycyjnej.

    Nie ma w nim rozpraw, bo w XXI wieku przedsiębiorcy pozostawiają po sobie tyle cyfrowych śladów, że osobisty kontakt ze stronami nie jest arbitrowi potrzebny do wyrobienia sobie zdania o przedmiocie sporu. Nie ma też fizycznego budynku sądu, gdyż w dobie rewolucji informatycznej nie jest on już niezbędny do rozstrzygnięcia sporu o charakterze gospodarczym. Nie ma papierowych akt postępowania – przy dzisiejszym stanie technologii informatycznej dokumentowanie przebiegu procesu na papierze należy bowiem uznać za archaizm. U nas formę pisemną ma tylko wyrok. Nie ma też listów poleconych. W dzisiejszych czasach przedsiębiorcy komunikują się przecież między sobą za pomocą poczty elektronicznej, telefonów komórkowych, komunikatorów internetowych czy rozmaitych systemów elektronicznych.

    Znamienne jest, że wszystkie powyższe cechy Ultima Ratio znane są już z innych dziedzin życia gospodarczego. Ich implementowanie do systemu Ultima Ratio należy w konsekwencji uznać jako naturalną i nieuniknioną ewolucję sposobów rozstrzygania sporów między przedsiębiorcami.

  • Sądownictwo polubowne jest prawnie dozwolonym sposobem rozpoznawania sporów, stanowiącym alternatywę dla systemu sądów powszechnych. Zgodnie z art. 1212 Kodeksu postępowania cywilnego wyrok sądu polubownego lub ugoda zawarta przed tym sądem ma moc prawną na równi z wyrokiem sądu powszechnego.

  • Zasadniczo wyroki sądów polubownych są ostateczne i nie przysługuje od nich apelacja.

    Niemniej jednak w pewnych rażących przypadkach sąd państwowy może uchylić wyrok sądu polubownego. Może to mieć miejsce na przykład wtedy, gdy strony sporu w ogóle nie przewidziały w łączącej je umowie zapisu na sąd polubowny albo gdy któraś ze stron nie została należycie zawiadomiona o wszczęciu postępowania i została w ten sposób pozbawiona możliwości obrony. Może się również okazać, że w postępowaniu przed sądem polubownym uchybiono podstawowym zasadom postępowania albo posłużono się podrobionym lub przerobionych dokumentem. We wszystkich takich przypadkach strona pokrzywdzona wyrokiem sądu polubownego może wnieść do sądu powszechnego skargę o uchylenie wyroku sądu polubownego. Samo wniesienie skargi nie wstrzymuje jednak jego wykonalności.

  • Proces orzeczniczy jest monitorowany przez nasze Stowarzyszenie. Stowarzyszenie odpowiedzialne jest również za proces szkolenia arbitrów oraz za zapewnienie panelu eksperckiego do rozpoznawania spraw o szczególnie zawiłym charakterze. Niezależnie od powyższego, działalność Sądu jest monitorowana przez dziesięcioosobową Radę Sądu Polubownego, złożoną z wybitnych przedstawicieli nauki i praktyki prawa procesowego w Polsce. Zadaniem Rady jest monitoring i opiniowanie każdego potencjalnego przypadku mogącego nasuwać jakiekolwiek wątpliwości co do legalności funkcjonowania Ultima Ratio.

  • Tak! Zawarliśmy w tym celu umowę z Polskim Stowarzyszeniem Rzeczoznawców i Biegłych Sądowych w Warszawie. Stowarzyszenie przygotuje specjalnie dla Ultima Ratio zespół biegłych sądowych. Opinie z zakresu: grafologii, rachunkowości, szacowania wartości ruchomości i nieruchomości, techniki samochodowej oraz informatyki będą sporządzane w terminie 10 dni od daty zlecenia. Biegli dostaną dostęp do systemu i będą publikować opinie online na profilu danej sprawy. Na pytania i zarzuty stron odpowiedzą na czacie.  

  • Świadkowie mogą składać zeznania na piśmie, Ultima Ratio posiada również system do telekonferencji, dzięki któremu arbiter będzie mógł zestawić połączenie telekonferencyjne zaś nagranie rozmowy automatycznie trafi na profil sprawy. Niemniej jednak przy licznych możliwościach dowodowych jakie daje system – nagrywanie stanu faktycznego na video, fotografowanie, etc. – dowód z zeznań świadków nie będzie aż tak popularny.